Rwa kulszowa – przyczyny

Rwa kulszowa wynikiem drażnienia włókien nerwowych wchodzących w skład nerwu kulszowego. Typową przyczyną rwy jest przepuklina jądra miażdżystego krążka międzykręgowego kręgosłupa.

 

 

Nerw kulszowy

Nerw kulszowy jest największym nerwem w ciele człowieka, a jego odgałęzienia unerwiają tylną część uda oraz łydkę. Nerw kulszowy powstaje w wyniku połączenia wielu różnych włókien nerwowych, które pochodzą z korzeni nerwowych: L4, L5, S1, S2 oraz S3.

 

 

Nerw kulszowy

 

 

Przyczyna rwy kulszowej najczęściej nie znajduje się w samym nerwie kulszowym ale w kręgosłupie, gdzie jeden z tworzących go korzeni nerwowych  zostaje podrażniony. W w przeważającej części przypadków jest za to odpowiedzialna  przepuklina jądra miażdżystego dysku, która powoduje ucisk oraz zapalenie korzenia.

 

 

Rwa kulszowa - przyczyny

Dyskopatia – przepuklina jądra miażdżystego

Rwa kulszowa w dyskopatii
Dyskopatia stanowi najczęstszą przyczynę rwy kulszowej. Dyski (krążki międzykręgowe) znajdują się między trzonami kręgów. Kiedy zewnętrzna część dysku (pierścień włóknisty) ulega pęknięciu, jego galaretowate jądro miażdżyste zostaje wyciśnięte na zewnątrz, tworząc przepuklinę jądra miażdżystego. W sąsiedztwie uszkodzonego dysku znajdują się korzenie nerwowe, które po wyjściu z kręgosłupa wchodzą w skład nerwu kulszowego. Korzeń nerwowy jest delikatną strukturą, a jego uszkodzenie może wiązać się z silnym bólem promieniującym do nogi, zaburzeniami czucia lub siły mięśniowej. Kiedy przepuklina uciska sąsiadujący z nią na korzeń nerwowy (tzw. konflikt korzeniowy) może dochodzić do jego mechanicznego podrażnienia bądź też uszkodzenia. Dodatkowo, wyciśnięte galaretowate jądro miażdżyste wywołuje chemiczne podrażnienie oraz zapalenie korzenia, który staje się przez to nabrzmiały. Zwiększenie się średnicy korzenia przez jego obrzęk sprawia, że przepuklina uciska go jeszcze bardziej, co wzmaga jego mechaniczne drażnienie lub/i uszkodzenie. Procesy te powodują bardzo silny, rwący ból oraz mogą prowadzić do zaburzeń czucia lub niedowładów. Podczas leczenia rwy kulszowej zastrzykami nadtwardówkowymi następuje wypłukanie i rozcieńczenie drażniących substancji, a precyzyjnie podany silny lek przeciwzapalny powoduje uśmierzenie zapalenia, ustąpienie obrzęku oraz w efekcie zmniejszenie się ucisku przepukliny na korzeń nerwowy. Ostrzyknięcie kręgosłupa w ten sposób sprawia, że dolegliwości bólowe szybko ustępują. Ta metoda jest często stosowana w leczeniu rwy kulszowej w USA i Europie Zachodniej, obecnie dostępna jest również w Polsce.

Zwężenie kanału kręgowego (ciasnota kanału kręgowego)

Kiedy otwory międzykręgowe lub kanał kręgowy ulegają zwężeniu dochodzi do ucisku rdzenia kręgowego oraz nerwów. Zwężenie (stenoza) kręgosłupa jest najczęściej wywołana przez zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Stenoza kręgosłupa może być też następstwem przesunięcia (ześlizgu) kręgów, co nazywane jest jako kręgozmyk.

Zespół mięśnia gruszkowatego (rwa kulszowa gruszkowata)

Mięsień gruszkowaty znajduje się głęboko w pośladku w bezpośrednim sąsiedztwie nerwu kulszowego. Zespół mięśnia gruszkowatego najczęściej polega na znacznej bolesności samego mięśnia. Dolegliwości najczęściej nasilają się przy siedzeniu. W rzadkich przypadkach mięsień gruszkowaty może drażnić przylegający do niego nerw kulszowy, wywołując objawy rwy kulszowej. W obu przypadkach leczenie polega na rozciąganiu mięśnia gruszkowatego oraz jego nastrzyknięciu. Z uwagi na to, że mięsień znajduje się bardzo głęboko, najlepsze efekty leczenia są osiągane przy zastosowaniu aparatury umożliwiającej wizualizację igły oraz mięśnia. Zastrzyk jest szybki i mało bolesny.

Ciąża

Główny artykuł: Rwa kulszowa w ciąży

Podczas ciąży następuje zwiększenie masy ciała, przesunięcie się środka ciężkości, nabrzmienie żył kręgosłupa oraz zmiany hormonalne prowadzące do rozluźnienia stawów miednicy. Powyższe zmiany, wraz z uciskiem spowodowanym przez rosnącą macicę i płód mogą prowadzić do wystąpienia bólów pleców oraz rwy kulszowej.

Inne przyczyny

Rwa kulszowa może być również spowodowana przez guzy uciskające rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe. Uraz kręgosłupa, na przykład w wyniku wypadku samochodowego może spowodować rwę.